Trong hành trình khám phá môn Ngữ văn 7 (Tập 1) – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, các bạn học sinh chắc chắn đã có một trải nghiệm vô cùng lý thú khi cùng nhân vật An, Cò và tía nuôi đi sâu vào rừng tràm U Minh trong văn bản "Đi lấy mật". Chuyến đi đầy ắp âm thanh, màu sắc hoang sơ ấy được dẫn dắt bởi một cây bút đại thụ của nền văn học thiếu nhi Việt Nam – nhà văn Đoàn Giỏi.
1. Người con ưu tú mang tâm hồn hào sảng phương Nam Sinh ra tại Tiền Giang (1925 – 1989), nhà văn Đoàn Giỏi đã dành trọn cả cuộc đời và sự nghiệp sáng tác để tri ân mảnh đất Nam Bộ quê hương. Ông được ví như một "tấm bản đồ di sản mở", người có công lớn trong việc mang thiên nhiên, văn hóa và con người phương Nam vào dòng chảy văn học hiện đại.
Văn phong của Đoàn Giỏi vừa mộc mạc, chất phác như chính tính cách người miền Tây, lại vừa giàu chất thơ, tinh tế và căng tràn sức sống.
2. "Đất rừng phương Nam" – Kiệt tác vượt thời gian
Nhắc đến Đoàn Giỏi là phải nhắc đến tiểu thuyết Đất rừng phương Nam (sáng tác năm 1957). Tác phẩm ra đời theo lời "đặt hàng" của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng (lúc đó là Giám đốc Nhà xuất bản Kim Đồng) và ngay lập tức trở thành một hiện tượng văn học.
Cuốn truyện dài kinh điển gắn liền với tên tuổi của ông. Hành trình lưu lạc của cậu bé An trong những ngày kháng chiến chống Pháp không chỉ là bài ca về lòng yêu nước mà còn là một cuốn "địa chí bằng văn học" sống động về dải đất Tây Nam Bộ. Tác phẩm đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ và nhiều lần được chuyển thể thành phim.
Đoạn trích "Đi lấy mật" nằm ở chương 4 của cuốn tiểu thuyết này. Chỉ qua một lát cắt nhỏ về nghề gác kèo ong, nhà văn đã mở ra trước mắt học sinh lớp 7 một bức tranh thiên nhiên kỳ vĩ: từ những tia nắng ban mai xuyên qua kẽ lá, thanh âm của các loài chim rừng, cho đến cái tĩnh lặng linh thiêng của rừng già. Qua đó, người đọc không chỉ học được kiến thức về cuộc sống hoang dã mà còn cảm nhận sâu sắc tình yêu thiên nhiên và con người lao động nặng tình nặng nghĩa.
3. Sức sống lâu bền trong lòng độc giả
Không dừng lại ở những trang sách, thế giới Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi còn có sức sống mãnh liệt khi được chuyển thể thành phim truyền hình, phim điện ảnh và được dịch ra nhiều ngôn ngữ trên thế giới. Tác phẩm của ông giống như một dòng mật ngọt trào dâng, nuôi dưỡng lòng tự hào quê hương đất nước trong tâm hồn của nhiều thế hệ học sinh.
Xuân Điệp