Trong hành trình trưởng thành, hiểu bản thân, biết lắng nghe và chủ động thích nghi với những thay đổi là những kỹ năng quan trọng đối với mỗi học sinh. Thông qua chủ đề “Khám phá bản thân” trong môn Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 9, học sinh Trường THCS Bình Tân có cơ hội nhìn lại chính mình, nhận diện những điểm mạnh, những điều cần điều chỉnh và từng bước hoàn thiện bản thân.
1. Tuổi học trò và hành trình hiểu chính mình
Ở lứa tuổi THCS, học sinh có nhiều thay đổi trong suy nghĩ, cảm xúc, các mối quan hệ và cách nhìn nhận về bản thân. Các em bắt đầu quan tâm đến điểm mạnh, điểm hạn chế, cách người khác nhìn nhận mình cũng như những điều mình mong muốn trở thành.
Mỗi trải nghiệm ở trường học là một cơ hội để học sinh hiểu mình hơn và trưởng thành hơn
Từ những câu hỏi gần gũi như: Mình có điểm mạnh nào? Mình cần cải thiện điều gì? Mình đang giao tiếp với mọi người như thế nào? Mình phản ứng ra sao trước những thay đổi?, học sinh có cơ hội dừng lại để quan sát, suy ngẫm và hiểu mình hơn.
2. Giao tiếp văn minh
Giao tiếp diễn ra mỗi ngày trong lớp học, sân trường, gia đình và cộng đồng. Một lời nói nhẹ nhàng, một ánh mắt chú ý, một lời cảm ơn hay lời xin lỗi đúng lúc đều thể hiện sự tôn trọng đối với người khác.
Qua các tình huống gần gũi, học sinh nhận ra rằng những hành động tưởng như rất nhỏ – biết lắng nghe khi người khác nói, không ngắt lời, giữ trật tự nơi công cộng, sẵn sàng giúp đỡ bạn bè – nếu được thực hiện thường xuyên sẽ góp phần xây dựng môi trường học đường thân thiện, tích cực và tôn trọng lẫn nhau.
Đặc biệt, khi xảy ra bất đồng, điều quan trọng không phải là tìm người thắng cuộc mà là bình tĩnh lắng nghe, đặt mình vào vị trí của người khác và cùng tìm cách giải quyết phù hợp.
3. Chủ động trước những thay đổi
Cuộc sống luôn có những thay đổi. Học sinh có thể phải làm quen với lớp học mới, môi trường mới, những người bạn mới hoặc những thay đổi trong cuộc sống gia đình. Lo lắng, bối rối hay tiếc nuối trước những thay đổi là những cảm xúc tự nhiên.
Thích nghi không có nghĩa là không lo lắng trước sự thay đổi; đó là biết chủ động tìm cách bước tiếp
Thích nghi không có nghĩa là lúc nào cũng phải vui vẻ trước mọi thay đổi. Thích nghi là biết chấp nhận, bình tĩnh tìm cách ứng phó và chủ động điều chỉnh bản thân khi cần thiết. Một học sinh có khả năng thích nghi sẽ biết tìm hiểu môi trường mới, chủ động làm quen, hỏi thầy cô khi chưa hiểu và sẵn sàng học hỏi những điều mới.
4. Nhìn lại để trưởng thành
Một giá trị quan trọng của hoạt động trải nghiệm là giúp học sinh hình thành năng lực tự nhận thức. Khi biết tự hỏi “Mình có thường lắng nghe người khác không?”, “Mình có biết xin lỗi khi mắc lỗi không?”, “Mình có chủ động tìm hiểu những điều mới không?”, các em đang từng bước học cách đánh giá và điều chỉnh chính mình.
Khám phá bản thân không phải là so sánh mình với người khác hay tìm xem mình “tốt” hay “xấu”. Điều quan trọng là mỗi học sinh biết mình đang ở đâu, nhận ra điều cần phát huy, điều cần thay đổi và xác định bước tiến tiếp theo.
5. Mỗi ngày tốt hơn chính mình của ngày hôm qua
Hành trình trưởng thành không diễn ra trong một ngày. Đó có thể bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ: biết lắng nghe hơn, dám nói lời xin lỗi, chủ động làm quen với một người bạn mới hay bình tĩnh hơn trước một tình huống bất ngờ.
Với học sinh Trường THCS Bình Tân, chủ đề “Khám phá bản thân” không chỉ giúp các em hiểu mình hơn mà còn góp phần hình thành cách giao tiếp tích cực, khả năng thích nghi và tinh thần chủ động trong học tập, cuộc sống.
Hiểu mình – Tôn trọng người khác – Chủ động thay đổi – Tự tin trưởng thành. Đó cũng là hành trình để mỗi học sinh từng ngày hoàn thiện bản thân và trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
Minh Thu