Khám phá nét đặc sắc phong tục đón tết ở miền Tây Nam Bộ
Mỗi vùng miền trên đất nước Việt Nam chúng ta đều những phong tục đón tết cổ truyền khác nhau. Hãy cùng mientaydauyeu.com tìm hiểu những nét đặc sắc của phong tục đón tết ở Tây Nam Bộ nhé!
Trải nghiệm phong tục đón tết ở Tây Nam Bộ
Trải nghiệm chợ Tết trên sông
Do đặc thù của miền Tây có nhiều kênh rạch, sông ngòi, vì thế cuộc sống của người dân gắn bó với sông nước. Do đó, nét đặc trưng của miền Tây sông nước chính là “chợ nổi”. Vào những ngày giáp Tết ở vùng sông nước miền Tây, chợ nổi đã trở nên tất bật, nhộn nhịp hẳn hơn ngày thường.
Trải nghiệm chợ Tết trên sông
Xuồng ghe lớn, nhỏ nối đuôi nhau trở đầy ắp hàng tết như hoa quả, bánh kẹo, các thứ quà tết khác nhau. Bạn sẽ dễ dàng đi chợ tết dù vào ban đêm cũng như ban ngày chợ đều đông nghẹt. Không khí nhộn nhịp trong những ngày cận tết với những câu hò, vè của những người dân miền Tây Nam bộ được cất lên những chiếc ghe buôn. Hoạt động thường niên này đã trở thành một trong những phong tục đón tết đặc sắc ở miền Tây Nam Bộ.
Trải nghiệm chợ hoa ngày tết
Cũng giống như miền Bắc, người miền Nam cũng có thú vui chơi hoa vào những ngày tết. Với những chậu hoa, cây kiểng như vạn thọ, cúc hay tulip, phong lan… đều được nhiều người bày bán khắp chợ, đa dạng kích phù hợp với mọi số tiền để mọi người lựa chọn.
Trải nghiệm chợ hoa trên sông
Những chậu hoa, cây kiểng trên mỗi chiếc thuyền được vận chuyển trên hệ thống sông nước. Người miền Nam thường mua về để trồng trong các khu vườn rộng và chăm sóc chúng chỉ để chờ dịp hoa khoe sắc vào ngày Tết để mang đến nhiều may mắn vào đầu năm mới. Với người dân miền Bắc thường chọn loài hoa đào để may mắn, thì người dân ở Nam Bộ thường chọn những chậu cây hay nhành hoa mai, chậu tắc với sắc vàng rực rỡ.
Ngoài ra vào những ngày tết, thì trước nhà của mỗi người dân Nam Bộ lúc nào cũng có vài chậu bông thọ tượng chưng cho tuổi thọ, sức khỏe, bông thọ được để lên bàn cúng vào các ngày như cúng ông táo, rước ông bà, ra mắt ông bà…
Mâm ngũ quả ngày tết
Mâm ngũ quả của người miền Nam luôn không bao giờ có “chuối”, “quả cam” vì họ tin hai loại quả này sẽ mang điều không may mắn cho suốt cả năm mới. Do đó, mâm ngũ quả thường gồm những loại trái cây như mãng cầu, dừa, đu đủ, sung vì nó tượng trưng cho “Cầu vừa (dừa) đủ sung”. Nếu không có trái sung thì bạn có thể thay thế chưng xoài hoặc thơm. Ngoài ra thì nhiều người còn trưng thêm “trái Dư” để trang trí trên mâm ngũ quả cầu cho năm mới được dư dã, sung túc.
Mâm ngũ quả ngày tết
Với phong tục đón tết ở Tây Nam Bộ, thì trên bàn thờ nhà nào cũng đều có cặp dưa hấu đỏ hoặc vàng. Dưa hấu thường được chọn để chưng là loại quả tròn, đẹp; hai quả phải cân đối nhau, không quá to, quá nhỏ. Ngoài bàn thông thiên cũng để 1 quả dưa hấu hay 1 quả bưởi để chưng tết.
Mâm cỗ ngày Tết ở Tây Nam Bộ
Do miền Nam có thời tiết nắng nóng nên mâm cỗ Tết thường có nhiều đồ nguội. Vì vậy mà vào ngày tết hầu hết nhà nào cũng có ba món cơ bản như bánh tét, bánh tráng, nồi thịt kho tàu. Trong suy nghĩ của người dân nơi đây thì bánh tét tượng trưng cho sự ấm no suốt cả năm. Chính vì vậy mà món bánh tét lá cẩm tím luôn có mặt trong các dịp lễ quan trọng trong năm của người dân Nam Bộ mà không nơi nào có được.
Mâm cỗ ngày Tết ở Tây Nam Bộ
Một món ăn khác luôn có mặt trong ngày tết truyền thống của người miền Nam đó là món thịt kho tàu. Món này dùng thịt ba rọi thái to khoảng vừa ăn rồi nấu chung với trái dừa xiêm để thịt kho lạt đi, dùng được nhiều ngày. Nếu thêm vào vài chục hột vịt luộc thì món này được gọi là thịt kho hột vịt.
Ngoài ra thì còn có khổ qua dồn thịt heo. Các món truyền thống này chỉ cúng và ăn tới chiều mồng hai, sáng ngày mồng ba sẽ cũng và ăn món khác phải như gà, cá. Còn có thêm các món ăn chơi vào những ngày tết như món bánh tráng cuốn thịt ăn kèm cá, rau sống.
Những lễ nghi ngày Tết
Những ngày giáp tết thì các gia đình thường đi tảo mộ để bày tỏ lòng “uống nước nhớ nguồn” đến với những người đã mất. Đến chiều 23 tháng chạp thì đưa ông Táo về trời. Ngày 30 thì làm mâm cơm cúng tổ tiên rước ông bà về ăn Tết cùng gia đình. Đến khi hết Tết tức ngày mồng 3 tháng Giêng thì làm lễ đưa ông bà đi.
Trước giao thừa, các gia đình thắp hương mời hương linh ông bà và tổ tiên và những người thân đã qua đời về ăn cơm, vui Tết với con cháu (cúng gia tiên). Lễ vật cúng giao thừa ngoài hương hoa quả phẩm còn có thêm quả dừa, bánh phồng, bánh tráng con gà trống luộc.
Nấu bánh tét đón tết miền Tây Nam Bộ
Chiều 30 tết quy tụ đủ mặt mọi người thân trong ngày nên thường làm mâm cơm cúng tất niên. Theo quan niệm của người dân Nam Bộ, mỗi năm sẽ có một ông Hành Khiển trong coi việc nhân gian, hết một năm thì được bàn giao cho một ông khách. Do đó việc cúng tế, đốt pháo nhằm mục đích tiễn đưa ông cũ đón ông mới.
Đêm 29 – 30 tết luôn vui nhất, mọi người đón giao thừa, tụ hội ăn uống, trò chuyện… rất huyên náo. Với ba ngày tết là những ngày vui chơi, ăn uống, thăm viếng nhau, chúc nhau những điều mới mẻ, tốt lành. Một tập quán rất phổ biến vào những ngày đầu năm, mọi người thường trao cho nhau những lời hay, ý đẹp cầu mong mọi điều như ý. Còn những điều không vui không vừa long của năm trước đều bỏ qua.
Những điều kiêng kỵ trong phong tục đón Tết ở Tây Nam Bộ
Phong tục đón Tết ở miền Tây Nam Bộ sẽ không có nhiều điều kiêng kỵ như ở miền Bắc. Tuy nhiên, để có được những ngày Tết thật trọn vẹn nhất thì bạn cũng cần phải lưu ý những điều như:
- Dù đi đâu hay làm ăn xa thì cũng phải nhớ về nhà trước giờ giao thừa. Vì nếu như không về kịp thì đồng nghĩa cả năm mới sẽ phải bôn ba khắp nơi, làm ăn vất vả.
- Nếu trong ngày Tết mà để mất chổi thì có nghĩa cả năm đó gia đình sẽ bị trộm cắp viếng thăm vơ vét của cải.
- Ở một vài vùng quê miền Nam có tục kiêng không để cối xay gạo trống vào những ngày đầu năm mới. Vì điều này tượng trưng cho việc thất bát, mất mùa trong năm tới. Do đó, người ta thường để một ít lúa vào cối xay, cầu mong một năm mới lúa gạo đầy tràn.
- Tại Nam Bộ vào những ngày Tết nếu có khách đến nhà dù bất kể giờ giấc nào thì gia chủ cũng dọn cỗ mời ăn uống. Khách không được từ chối, kể cả đang no thì cũng phải nhấm nháp một chút.
Phong tục đón Tết miền Nam có khá nhiều điều thú vị và khác biệt. Để phù hợp với cuộc sống hiện đại thì những phong tục cổ truyền đó cũng dần được đơn giản hóa hơn. Tuy nhiên, những nét đặc trưng đó luôn được duy trì và trở thành nét độc đáo của người dân Nam Bộ.
BTV Miền Tây Dấu Yêu
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
