Trong không khí học tập sôi nổi của phong trào thi đua “Dạy tốt – Học tốt” chào mừng năm học mới, trường THCS Bình Tân tổ chức tiết dạy dự thi Giáo viên giỏi cấp trường của cô Hồ Thị Yến Nhi, giáo viên môn Khoa học tự nhiên, tại lớp 9/5. Bài dạy thuộc Chủ đề 3: Điện, với nội dung “Điện trở – Định luật Ohm”. Buổi học diễn ra vào lúc 13h30 ngày 24 tháng 10.
Đến dự giờ tiết học gồm có: cô Nguyễn Thị Thu Hương – Phó Hiệu trưởng nhà trường, cô Dương Thị Cấm – Phó Hiệu trưởng nhà trường, cùng thầy Đường Trí Quang – Tổ trưởng chuyên môn Khoa học tự nhiên.
Hình ảnh các nhóm nghe GV phổ biến nhiệm vụ.
Ngay từ đầu tiết học, không khí lớp 9/5 đã trở nên hào hứng và tập trung. Cô Hồ Thị Yến Nhi giới thiệu nội dung tiết học bằng những câu hỏi gợi mở, giúp học sinh liên hệ với kiến thức đã học về dòng điện và hiệu điện thế. Cả lớp chăm chú lắng nghe, sẵn sàng bước vào một tiết học vừa mang tính lý thuyết, vừa đòi hỏi kỹ năng thực hành cao.
Cô thực hiện lần lượt các bước trong tiến trình dạy học: giao nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ, báo cáo thảo luận và kết luận – nhận định.
Bước vào hoạt động chính, cô Yến Nhi chia lớp thành bốn nhóm, giao nhiệm vụ cho từng nhóm tiến hành thí nghiệm khảo sát mối quan hệ giữa hiệu điện thế (U) và cường độ dòng điện (I) trong một đoạn dây dẫn. Mỗi nhóm được cung cấp bộ nguồn điện, ampe kế, vôn kế, dây dẫn, công tắc, bóng đèn và dây nối. Trước khi bắt đầu, cô hướng dẫn tỉ mỉ cách lắp mạch điện, cách đọc số chỉ trên dụng cụ đo và những lưu ý về an toàn điện.
Cô Hồ Thị Yến Nhi triển khai nhiệm vụ hoạt động 2: Tìm hiểu về định luật Ohm
Các em học sinh hào hứng, tập trung và làm việc rất nghiêm túc. Không khí trong lớp trở nên sôi nổi nhưng có trật tự. Mỗi thành viên đều có nhiệm vụ cụ thể: bạn thì ghi chép, bạn đọc số liệu, bạn lắp mạch, bạn quan sát bóng đèn và các chỉ số đo được. Cô Yến Nhi di chuyển giữa các nhóm, quan sát, hướng dẫn, và khi cần thiết cô dừng lại ở từng bàn để đặt câu hỏi gợi mở, giúp học sinh tự suy nghĩ và tìm ra câu trả lời.
Cô Yến Nhi di chuyển giữa các nhóm, quan sát, hướng dẫn
Khi thí nghiệm bắt đầu, từng nhóm lần lượt thay đổi hiệu điện thế ở nguồn điện, ghi lại giá trị tương ứng của cường độ dòng điện. Một số học sinh tỏ ra rất thích thú khi quan sát thấy số chỉ trên ampe kế thay đổi theo sự điều chỉnh hiệu điện thế. Các em nhanh chóng nhận ra rằng khi hiệu điện thế tăng thì cường độ dòng điện cũng tăng, và khi hiệu điện thế giảm thì cường độ dòng điện giảm theo cùng một tỉ lệ.
Sau khi hoàn tất phần thực hành, các nhóm học sinh cùng nhau thảo luận để hoàn thiện bảng số liệu và rút ra nhận xét. Nhiều em đã phát hiện ra rằng tỉ số giữa hiệu điện thế và cường độ dòng điện luôn có giá trị không đổi. Cuối cùng, các em kết luận được rằng tỉ số này chính là điện trở của đoạn dây dẫn, và qua đó phát biểu được Định luật Ohm: Cường độ dòng điện chạy qua một đoạn dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn dây và tỉ lệ nghịch với điện trở của nó.
Hoạt động thảo luận diễn ra tích cực. Các nhóm trao đổi ý kiến, đưa ra nhận xét của mình rồi so sánh với nhóm bạn. Nhiều học sinh thể hiện được khả năng diễn đạt mạch lạc, tự tin khi trình bày kết quả trước lớp. Cô không áp đặt kiến thức, mà để học sinh tự chiếm lĩnh thông qua quá trình quan sát, đo đạc, thảo luận và kết luận.
Một điểm đáng ghi nhận trong tiết học là tinh thần trung thực và hợp tác của học sinh. Mọi số liệu thu được đều được các em ghi chép đúng với kết quả thực tế, không sửa đổi hay làm đẹp số liệu. Khi có nhóm gặp khó khăn trong việc đọc dụng cụ hoặc mắc mạch sai, các bạn khác nhanh chóng hỗ trợ, thể hiện tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm cao trong công việc chung.
Học sinh lớp 9-5 chăm chú lắng nghe giáo viên kết luận – nhận định
Càng về cuối tiết học, không khí càng thêm sôi nổi khi cô Yến Nhi yêu cầu 1 nhóm trình bày kết quả thí nghiệm và rút ra biểu thức tổng quát của định luật. Cả lớp chăm chú lắng nghe, sau đó nhận xét và đóng góp ý kiến để hoàn thiện nội dung hơn. Đa phần các nhóm khác nhau ở câu 1, vì mỗi lần đo sẽ có thể có sai số.
Khi các nhóm hoàn tất phần báo cáo, cô Yến Nhi tiến hành tổng kết, đối chiếu các kết quả và hướng dẫn học sinh rút ra kết luận cuối cùng: I = U/R. Cô nhấn mạnh ý nghĩa vật lý của định luật, giúp học sinh hiểu rằng mối quan hệ giữa hiệu điện thế, cường độ dòng điện và điện trở không chỉ là công thức tính toán, mà còn là nền tảng để giải thích nhiều hiện tượng điện học trong cuộc sống hàng ngày.
Tiết dạy “Điện trở – Định luật Ohm” của cô Hồ Thị Yến Nhi đã để lại ấn tượng sâu sắc cho các em học sinh. Đây cũng là minh chứng sinh động cho phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm – nơi các em được tự tay khám phá, tự rút ra tri thức bằng trải nghiệm thực tiễn.
Bằng sự tận tâm và tinh thần nghiêm túc trong giảng dạy, cô Hồ Thị Yến Nhi đã góp phần làm phong phú thêm phong trào thi đua “Dạy tốt – Học tốt” của nhà trường, lan tỏa tình yêu với môn Khoa học tự nhiên và khơi dậy trong các em niềm say mê tìm hiểu thế giới xung quanh.
Trí Quang